การพัฒนาระบบบัญชีข้อมูลหน่วยงานโดยใช้แพลตฟอร์ม CKAN Open-D (Developing Agency Data Catalog with CKAN Open-D Platform)

          ข้อมูลในโลกดิจิทัลทวีความล้ำค่ามากขึ้นทุกขณะ การนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน จำเป็นต้องมีกระบวนการจัดการข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้อมูลภาครัฐที่เป็นแหล่งข้อมูลขนาดใหญ่และสำคัญของประเทศ Data Governance หรือ ธรรมาภิบาลข้อมูล จึงถูกกำหนดขึ้นเพื่อเป็นกลไกในการกำกับและดูแลข้อมูล ตั้งแต่กระบวนการสร้าง การจัดเก็บ การวิเคราะห์ การเข้าถึง ไปจนถึงการทำลายข้อมูล เพื่อนำไปสู่เป้าหมายคือ การใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่มีคุณภาพ ปลอดภัย รองรับการแลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างยั่งยืน

          ระบบบัญชีข้อมูล (Data Catalog) เป็นองค์ประกอบสำคัญของธรรมาภิบาลข้อมูลของหน่วยงาน เพื่อการบริหารจัดการข้อมูลของหน่วยงานอย่างมีประสิทธิภาพ เปรียบเสมือนสมุดหน้าเหลืองเช่น หน่วยงานมีข้อมูลอะไรอยู่บ้าง ข้อมูลเหล่านั้นจัดเก็บอยู่ที่ไหน มีชั้นความลับเป็นอย่างไร ใครเป็นผู้รับผิดชอบ เป็นต้น การให้บริการข้อมูลจาก Data Catalog อยู่ในรูปแบบของชุดข้อมูลเปิด (open data) และ API ที่เป็นมาตรฐาน มีความปลอดภัยสำหรับการแลกเปลี่ยนข้อมูล

          จากความสำคัญดังกล่าว ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) จึงได้จัดทำแพลตฟอร์ม CKAN Open-D เพื่อให้หน่วยงานที่สนใจสามารถนำไปติดตั้งและพัฒนาระบบบัญชีข้อมูลหน่วยงาน (Agency Data Catalog) โดย CKAN Open-D เป็นแพลตฟอร์มที่พัฒนาต่อยอดจากซอฟแวร์ CKAN ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ระบบจัดการข้อมูลแบบ Open Source ที่พัฒนาโดย Open Knowledge Foundation ที่ได้รับความนิยมใช้งานในหลายประเทศทั่วโลก โดยแพลตฟอร์ม CKAN Open-D เป็นการปรับปรุงและเพิ่มประสิทธิภาพ CKAN ให้สอดคล้องกับบริบทของระบบบัญชีข้อมูลหน่วยงานของไทย ได้แก่ 1) สนับสนุนการ tag และ สืบค้นข้อมูล ภาษาไทย 2) สนับสนุนมาตรฐานคำอธิบายข้อมูลหรือเมทาดาตาสำหรับชุดข้อมูลภาครัฐ ที่กำหนดโดยสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) ร่วมกับสำนักงานสถิติแห่งชาติ และสถาบันส่งเสริมการวิเคราะห์และบริหารข้อมูลขนาดใหญ่ภาครัฐ 3) สนับสนุนการปรับแต่งข้อมูลบนหน้าเว็บไซต์หลักโดยผ่าน UI 4) สนับสนุนการทำ data visualization สำหรับชุดข้อมูลเปิด 5) สนับสนุนการเชื่อมโยงกับระบบบัญชีข้อมูลกลางภาครัฐ (Government Data Catalog) ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ 6) สนับสนุนการทำธรรมาภิบาลข้อมูลในระดับพื้นฐาน 7) สนับสนุนการนำเข้าข้อมูลจากแหล่งข้อมูลของหน่วยงาน (data sources)

          ดังนั้นเพื่อให้เกิดความเข้าใจและสามารถใช้งานแพลตฟอร์ม CKAN Open-D ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สถาบันพัฒนาบุคลากรแห่งอนาคต (Career for the Future Academy: CFA) จึงได้ร่วมกับ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรม “การพัฒนาระบบบัญชีข้อมูลหน่วยงานโดยใช้แพลตฟอร์ม CKAN Open-D” ขึ้น เพื่อให้ผู้ดูแลระบบและนักพัฒนา ได้มีความเข้าใจถึงวิธีการการติดตั้ง พัฒนาและปรับแต่ง CKAN Open-D Platform สำหรับการจัดทำระบบบัญชีข้อมูลหน่วยงานให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและตรงกับความต้องการของหน่วยงาน